• Anasayfa
  • Favorilere Ekle
  • Site Haritası

GÖNÜLDEN KALBE

İnternet Sitemize Hoş Geldiniz

ADALET (KANUNİ)

                         ADALET (KANUNİ)


Kanuni sultan Süleyman han Osmanlıda ki adalet mekanizmasını şöyle anlatıyor;
Biz Osmanlı padişahları daha küçük yaştan itibaren şu ölçü ile yetişiriz:
“ İyi insan olabilmek, bunun alameti de, öfkesine hakim olmaktır. Bir mümin kendisi için bağırırsa, bu öfke şeytanidir. Bir mümin Allah için yüksek sesle konuşursa, bağırırsa buna gayret denir. Bu rahmanidir. Nefsin karıştığı şey tehlikelidir. Şeytan insanın imanını en kolay olarak öfkelendiği zaman bozar. Cenabı Peygamber buyuruyor ki: öfkelenme, öfkelenme, öfkelenme!”
Öfke hem aklı hem de imanı giderir. Cenabı Peygamber, “ Haklı olduğu zaman münakaşa etmeyen, başkasını kırmayana Cennette köşk verilecek, eğer şaka dahi olsa yalan söylemezse, cennetin ortasında ona köşk verilecek, ben kefilim.” Buyuruyor. Yine “ İçinizde en pehlivan öfkelenmeyen, öfkesini yenendir” buyurmuştur. Bir kimse kalp kırdığı zaman , Kabeyi yetmiş defa yıkmış gibi günaha girer, kul hakkına girer. İşte bizim ön adalet anlayışımız budur. Bu anlayışı toplumun her kesimine oturtarak, kadıya gelmeden önce vicdan mahkemesinin hükmünü almak.
Abbasi halifelerinden mübarek bir zat vezirini çağırmış. Ey vezir, üç derdim var, çare bul demiş. Bazen çok sıkılıyorum, bazen çok öfkeleniyorum, bazen çok kibirleniyorum, gururlanıyorum, buna bir çare bul!.. Vezir iki gün musade istemiş, iki gün sonra bir yüzük getirmiş, yüzüğün üzerine bir yazı yazmış, ne zaman bunlar olursa bu yüzükteki yazıyı oku demiş. “ Sümme maza “ yazmış. Manası biliyorsunuz. “ Sonra ne olacak?” demektir. Sonra ne olacak ölecek!..
Padişah sinirlenince bakmış, “sümme maza” , sıkılınca bakmış “sümme maza”, kibirlenince bakmış, “sümme maza”… sonra ne olacak, ölüm…
Padişah canı sıkılıyor, okuyor sümme maza. Ben öleceğim diyor sıkılmayı bırakıyor. Tam öfkelenecek sümme maza, sinirlenince bakıyor ölüm var, tam kibirlenecek bakıyor yine sümme maza. Sonra ne oluyor, sonra ölüm.
Dolayısıyla insanın hayatındaki freni, ölümü düşünmektir, insanın dünyadaki felaketi türlü emellere sahip olmaktır. Yani doymamaktır. Nefsin özelliği bu,
bana yeter demez. Onun için Cenabı Hak Kuranı kerim’de nefsi “heyula” isminde bir hayvana benzetiyor. Bu hayvanın özelliği, ne yese doymaz!..
Vatandaşımız mahkemeye kadı önüne gelmeden önce medresede, ailede, ana kucağında bunları belleyecek, Osmanlı vatandaşları Hristiyan Avrupa ülkelerinde olduğu gibi mahkeme kapılarında yığılmayacak, mahkemeye düşen kişi de hemen, derhal hakkını alacak, eğer adalet gecikirse işte o zaman yanarız.
Nitekim bizim ordumuz seferden dönerken, askerimizin, ekinlerini çiğnediklerini şikayet eden köylüye; “peki bizi kime şikayet edeceksin” deyince, köylü; “seni kanuna şikayet ederiz,kanuna” demiş ve onun bu cevabı bizi ziyadesiyle memnun ederek, Allah’ü tealaya şükretmemize vesile olmuştur.
Yalnız insanlara değil, hayvanlara eziyet bile ceza-i müeyyidelere bağlanmıştır. Nitekim bir kuşa eziyet ettiği görülen bir kuyumcunun amme suçu işlemekten tevkif edilip, kadı huzuruna sevk edildiğini, Almanya’nın bizim nezdimizdeki fevkelade büyük elçisi Busbecp hayretle nakleder. Çünkü Avrupa’da böyle bir şey suç sayılmamaktadır.


Yorumlar - Yorum Yaz
ZİYARETÇİ BİLGİLERİ
Aktif Ziyaretçi2
Bugün Toplam28
Toplam Ziyaret77798
SEÇME YAZILAR